Przygotowaną poniżej analizę opracowano na podstawie załączonego raportu CMJ (PASAT IKP)
1. WSTĘP
Analiza została opracowana na podstawie raportu z badania satysfakcji pacjentów przeprowadzonego metodologią Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia (CMJ). Łącznie w badaniu satysfakcji pacjentów PASAT IKP przeanalizowano 1228 wypełnionych ankiet, z których wyodrębniono 766 nieprzychylnych głosów stanowiących podstawę analizy Pareto-Lorenza. Za oceny „nieprzychylne” przyjęto odpowiedzi w przedziale 0-6. Zwrotność ankiet stanowiła 25%.
Analiza Pareto-Lorenza (często nazywana po prostu analizą Pareto) to metoda identyfikowania najważniejszych przyczyn lub czynników, które odpowiadają za większość skutków w danym zjawisku. Opiera się na zasadzie 80/20 tzn., że niewielka liczba przyczyn (ok. 20%) generuje większość efektów (ok. 80%).
Badanie stanowi element systemowego monitorowania jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych oraz realizacji praw pacjenta.
2. CEL ANALIZY
Celem analizy jest:
- Ocena jakości opieki zdrowotnej z perspektywy pacjenta.
- Identyfikacja obszarów generujących największą liczbę ocen negatywnych.
- Określenie zgodności funkcjonowania placówki z:
- prawami pacjenta,
- wymaganiami jakości i bezpieczeństwa,
- standardami akredytacyjnymi CMJ.
- Wskazanie priorytetów działań doskonalących jakość opieki.
3. Zakres i materiał do analizy (2025)
- Okres badania: 2025-01-04 – 2025-12-31 (PASAT IKP; ID: 187).
Liczba wypełnionych ankiet: 1228 – tyle osób udzieliło odpowiedzi na pytanie o oddział (O01), co w praktyce odpowiada liczbie ankiet zebranych do analizy.
Zróżnicowanie liczby odpowiedzi na pytania (kompletność):
- od 1035 (B03) do 1210 (A01) odpowiedzi – różnice wynikają z pomijania pytań i/lub opcji „nie dotyczy” w niektórych obszarach.
4. Struktura respondentów
- Płeć (N=1153): kobiety 580, mężczyźni 573 (praktycznie 50/50).
- Wiek (N=1180): <18 lat 148, 18–39 169, 40–59 350, 60–79 337, ≥80 176.
5. Analiza Pareto–Lorenza (priorytety doskonalenia)
Łączna liczba „nieprzychylnych głosów” (0–6) wyniosła 766. Największy udział mają problemy związane z D01 (wyżywienie) oraz A01 (przyjęcie), a następnie komunikacja w trakcie pobytu (C01).
Ranking problemów (od największego udziału w niezadowoleniu)
| Kod pytania | Obszar | Liczba nieprzychylnych (0-6) | Udział skumulowany |
|---|---|---|---|
| D01 | Wyżywienie | 187 | 24,4% |
| A01 | Proces przyjęcia | 108 | 38,5% |
| C01 | Informacje w trakcie pobytu | 74 | 48,2% |
| F01 | Polecenie szpitala | 68 | 57,0% |
| D02 | Czystość | 65 | 65,5% |
| B03 | Zmniejszenie bólu | 58 | 73,1% |
| B01 | Uwzględnianie zdania | 56 | 80,4% |
| C02 | Informacje przy wypisie | 51 | 87,1% |
| E01 | Prawa pacjenta | 50 | 93,6% |
| B02 | Opieka/zaangażowanie | 49 | 100% |
Skupienie działań na pierwszych 5 obszarach (D01, A01, C01, F01, D02) może potencjalnie ograniczyć ok. 65,5% wszystkich „nieprzychylnych głosów” – to jest najlepszy pakiet priorytetów na 2026 r.
6. Wnioski
- Mocne strony należy utrzymać i standaryzować:
- Bardzo dobre oceny opieki i zaangażowania personelu oraz poszanowania praw pacjenta (wysokie odsetki 9–10 i niskie poziomy ocen 0–6).
- Dobre wyniki w obszarze informacji przy wypisie (C02) – ważne dla ciągłości leczenia i bezpieczeństwa pacjenta.
- Obszary wymagające poprawy:
- D01 Wyżywienie – zdecydowanie największy generator niezadowolenia (187 „nieprzychylnych” głosów) i jednocześnie najsłabszy odsetek ocen 9–10 (68,1%).
- A01 Proces przyjęcia – druga pozycja w Pareto (108 „nieprzychylnych” głosów): wskazuje na potrzebę usprawnienia organizacyjnego i informacyjnego.
- C01 Informacje w trakcie pobytu – trzeci priorytet Pareto: pacjenci zgłaszają niedosyt/niejednorodność informacji.
- Sygnały jakościowe z uwag pacjentów (korelacja z Pareto):
- powtarzające się komentarze dot. czasu oczekiwania / wypisu / organizacji oraz obsługi na SOR,
- zgłoszenia dot. warunków bytowych (np. wyposażenie, internet/Wi-Fi) i kwestii żywienia – spójne z tym, że D01 i A01 są wysoko w Pareto.
Jak interpretować tabelę w punkcie nr 5
1. Co oznacza liczba nieprzychylnych (0–6)
- Są to odpowiedzi pacjentów, którzy ocenili dany obszar negatywnie lub niezadowalająco.
- W standardach CMJ traktuje się je jako sygnał ryzyka jakościowego, a nie pojedyncze niezadowolenie.
- Łącznie we wszystkich obszarach odnotowano 766 takich ocen (100%).
2. Co oznacza udział skumulowany
- Pokazuje, jaki procent całkowitego niezadowolenia jest wyjaśniany przez kolejne problemy.
- Umożliwia zastosowanie zasady Pareto (80/20) – identyfikację obszarów, które generują większość problemów.
Interpretacja merytoryczna wyników z tabeli
1. D01 – Wyżywienie (24,4%)
- Największe pojedyncze źródło niezadowolenia.
- Co czwarta negatywna ocena w całym badaniu dotyczy wyżywienia.
- W ujęciu CMJ: obszar wysokiego ryzyka jakościowego, wymagający działań systemowych.
Priorytet nr 1 do planu doskonalenia.
2. A01 – Proces przyjęcia (38,5% skumulowane)
- Po dodaniu procesu przyjęcia wyjaśniamy już prawie 40% całego niezadowolenia pacjentów.
- Wskazuje na problemy organizacyjne i komunikacyjne na styku pacjent–system.
Priorytet nr 2.
3. C01 – Informacje w trakcie pobytu (48,2%)
- Blisko połowa wszystkich negatywnych doświadczeń pacjentów wynika z trzech pierwszych obszarów.
- Oznacza to, że poprawa komunikacji może znacząco poprawić ogólną ocenę szpitala.
Priorytet nr 3.
4–5. F01 – Polecenie szpitala i D02 – Czystość (65,5%)
- Po uwzględnieniu tych obszarów obejmujemy 2/3 wszystkich problemów jakościowych.
- F01 jest wskaźnikiem syntetycznym – pogarsza się, gdy inne obszary nie funkcjonują dobrze.
- Czystość to klasyczny element warunków pobytu pacjenta, istotny akredytacyjnie.
Pozostałe obszary (34,5% łącznie)
- B03, B01, C02, E01, B02:
- generują pojedyncze sygnały niezadowolenia,
- mają jednocześnie bardzo wysokie odsetki ocen 9–10.
Kluczowy wniosek z analizy Pareto-Lorenza
Skoncentrowanie działań doskonalących na pierwszych 3–5 obszarach (D01, A01, C01, F01, D02) może potencjalnie ograniczyć ponad 65% całego niezadowolenia pacjentów.
7. Plan działań doskonalących (PDCA) – tabela do dokumentacji
| Obszar | Zidentyfikowany problem | Planowanie działania | Odpowiedzialny | Termin | Miernik skuteczności |
|---|---|---|---|---|---|
| D01 Wyżywienie | Najwyższa liczba ocen nieprzychylnych | Audyt jakości posiłków, analiza zgłoszeń pacjentów, wprowadzenie nadzoru dietetycznego | Dietetyk / Piel. oddziałowe | 2026 | Spadek ocen 0–6 Wzrost ocen 9-10 |
| A01 Proces przyjęcia | Niezadowolenie z organizacji i informacji | Standaryzacja informacji przy przyjęciu, uproszczenie procedur | Kier. oddziałów | 2026 | Spadek ocen 0-6, Wzrost ocen 9–10 |
| C01 Informacje w trakcie pobytu | Niedostateczna komunikacja | Ujednolicenie zasad informowania pacjenta | Ordynatorzy | 2026 | Spadek ocen 0–6 Wzrost ocen 9–10 |
| F01 Polecenie szpitala | Spadek skłonności do rekomendacji | Działania pośrednie wynikające z poprawy obszarów D01–C01 | Dyrekcja | 2026 | Spadek ocen 0-6 Wzrost ocen 9-10 |
| D02 Czystość | Uwagi dotyczące warunków pobytu | Wzmocnienie nadzoru nad czystością | Pielęgniarka epidemiologiczna | 2026 | Spadek ocen 0-6 Wzrost ocen 9-10 |
8. Wnioski końcowe
- Analiza Pareto–Lorenza potwierdziła zasadność koncentracji działań doskonalących na ograniczonej liczbie obszarów o największym wpływie na satysfakcję pacjentów.
- Najwyższy priorytet działań przypisano wyżywieniu oraz organizacji procesu przyjęcia.
- Pozostałe obszary wymagają dalszego monitorowania, jednak nie wykazują cech systemowego zagrożenia jakości.
- Wyniki analizy stanowią podstawę do opracowania planu działań doskonalących na kolejny okres sprawozdawczy.
9. Podsumowanie
Zastosowanie analizy Pareto–Lorenza umożliwiło identyfikację obszarów o największym wpływie na niezadowolenie pacjentów oraz racjonalne zaplanowanie działań doskonalących. Przyjęte podejście jest zgodne ze standardami akredytacyjnymi CMJ i stanowi element ciągłego doskonalenia jakości opieki w SP ZOZ w Parczewie.